Ngjarje fetare

 

    Mė 26.6.1617 u emėrua i pari famullitar, dom Mateu Toēi. Nė periudhėn e mėparshme  funksionet fetare i kryente njė zėvendės ekonom i emėruar nga Ipeshkvi i Rusanės. Tashmė nė shekullin XVI, sipas Zangarit, nė kishėn e mėparshme e Strigarit ekzistonin dy tabernakuj e dy pagėzore, njė pėr ritin grek e njė pėr ritin latin, shenjė e qartė se tė dyja ritet bashkekzistonin. Me bullėn Romanus Pontifex e 26.2.1564  Piu V kishte nėnshtruar besimtarėt e ritit grek juridiksionit tė ipeshkvijve latinė. Nga ai ēast deri nė 1919 bashkėsia e Strigarit u var nga Arkipeshkvi i Rusanės. Me bullėn Perbrevis Instructio e 31.8.1595 Klementi VIII krijoi peshkopin grek shugurues me seli nė Romė, po pėr largėsinė aq tė madhe zgjidhja nuk ishte e pėrshtatshme.

    Kleri i ritit grek (priftėrinjtė e edhe mė shumė klerikėt) sipas Vizitorėve apostolikė nuk kishte arsim tė mjaftueshėm e prandaj nuk ishte nė gjendje tė zhvillonte nė mėnyrė tė dobishme misionin e tij. Popullsinė e mbanin si tė paditur dhe supersticioze. U arrit nė pikėn tė ndaloheshin vallet e Pashkėve. Nė vizitėn baritore e 11.6.1631 ipeshkvi i Rusanės, Pier Antoni Spinelli, gjeti klerikė qė nun dinin asgjė pėr Trininė dhe pėr misterin eukaristik e i urdhėroi famullitarit tė shkurtonte qimet e buzės sė sipėrme ashtu qė tė mos vinin nė kontakt me verėn e shenjtėruar.

    Tė dy famullitarėt meshonin nė tė njėjtėn kishė, dhe kjo shkaktonte pareshtur kundėrshtime riti qė ndanin jo vetėm popullsinė nė pėrgjithėsi, por edhe secilen familje, si nėnvizon kryetari i bashkisė, Dhimitėr Minshi, nė letrėn qe i dėrgoi nė vitin 1723 Kardinalit Anibal Albanit.

    Latinėt festonin Shenjtėrit Kozmain e Damjanin mė 27 shtator (Shėn Kozmai vikėrr), ndėrsa grekėt mė 1 nėntor(Shėn Kozmai madh). Kjo datė e fundit mė pastaj u shty nė tė dytėn e diel tė muajit ashtu qė festa tė mos pėrkonte me panairin e madh tė Shkavunisė.

    Themelimi nė 1732 nė Shėn Benedhit Ullan i tė parit seminar pėr klerin kalabrez tė ritit grek (qė nė 1794 u zhvendos nė Kolegjin e Shėn Adrianit nė Shėn Mitėr Koronė) vėlėu pėr tė garantuar nė bashkėsitė arbėreshe e ritit grek praninė e njė kleri mė tė pėrgatitur e tė motivuar. Me ngritjen e Eparhisė sė Ungrit (1919) Strigari u nda pėrfundimisht nga dioqeza e Rusanės.

    I pari famullitar latin banues qe dom Felice Kłmni (1753); ai i fundit, dom Dant Skalmani (qė u transferua nė 1924). Mė 26.10.1982 famullia latine u hoq.

    Riprodhojmė datat e fillimit tė regjistrave tė famullisė: tė vdekur tė rritit grek (1631) – tė vdekur tė rritit latin (1779) – pagėzime tė rritit grek (1662) – pagėzime tė rritit latin (1779) – martesa tė rritit grek (1699) -martesa tė rritit latin (1779) – krezma tė rritit grek (1709) – krezma tė rritit latin (1718).